Kunstrijden
introductie

Kunstrijden is naast het hardrijden één van de historische basisvormen van het schaatsenrijden. Het sierlijk bewegen op het ijs is uitgegroeid tot topsport waarbij alle vormen van dans en bewegen op muziek tot in de perfectie worden uitgevoerd. Het kunstrijden kent verschillende verschijningsvormen. Naast het solo-rijden waarbij de deelnemers alleen hun kür rijden en het paarrijden kennen we ook het IJsdansen. De nieuwste verschijningsvorm van het kunstrijden is het synchroonschaatsen, hetgeen een bijzonder spectaculair onderdeel van het kunstrijden is. Hierbij beweegt een grote groep kunstrijders/sters zich als een ballet over het ijs. Ze worden hierbij niet alleen beoordeeld op hun individuele kwaliteiten van kunstrijden maar ook op de wijze waarop de hele groep zich als één geheel manifesteert.

Voorbeelden van sprongen
In het kunstrijden bestaan de bewegingen op het ijs uit allerlei passen, elementen en sprongen. De meeste sprongen worden tegenwoordig door de wereldtop drie-voudig uitgevoerd. De belangrijkste sprongen worden hieronder weergegeven. Je hebt de zogenaamde "Toe jumps" en de "Edge jumps".Dat betekent dat je bij de "Toe jumps" je ene voet in het ijs mag prikken om gemakkelijker in de lucht te komen. Dit zijn de Cherryflip, Flip en Lutz. Bij de "Edge jumps" spring je van de linker of rechter kant van je schaats weg. Dit zijn de Salchov, Rittberger en Axel.

Cherryflip
Dit is de makkelijkste sprong en wordt dan ook vaak gebruikt in combinaties. De schaatser glijdt achteruit op de buitenkant van zijn rechterschaats, hij prikt de linkerschaats in het ijs en draait naar links. Hij wordt ook wel Spot of Toeloop genoemd.

Flip
De Flip is de tweede makkelijkste sprong en lijkt erg op de cherryflip. Het enige verschil tussen deze twee is dat je bij de Flip achter-waarts glijdt op je linkervoet, je rechterschaats in het ijs prikt en naar links draait.

Lutz
De Lutz lijkt erg op de Flip. Ook bij de Lutz gebruikt de schaatser zijn rechtervoet om in het ijs te prikken. Alleen spring je vanaf de buitenkant van de linkervoet. Vooral de Amerikaanse dames hebben hier moeite mee, zij wisselen op het laatste moment van de buiten naar de binnenkant, genoemd Flutz.

Salchov
De Salchov is genoemd naar de Zweed Ulrich Salchov die deze sprong introduceerde rond 1900. De schaatser springt weg vanaf de linker achterkant van zijn linkervoet, gooit zijn rechterbeen op en draait, tegen de klok in, naar links. De Salchov is de makkelijkste sprong van de "Edge jumps".

Rittberger
De Rittberger wordt ook wel Loop genoemd en is een van de moeilijkste sprongen. De Rittberger kun je goed herkennen omdat de schaatser begint naar achteren te glijden op 2 voeten met de linkervoet gekruist voor de rechter. Dan springt de schaatser weg vanaf de rechtervoet, achterwaarts buitenwaarts. Hij houdt zijn voeten hierbij gekruist en draait dan naar links. Deze sprong is bedacht door de Duitser Werner Rittberger die maar liefst elf keer Duits kampioen werd. Helaas wilde het voor hem op de EK of WK nooit zo lukken.

Axel
De Axel is de moeilijkste van alle sprongen omdat hij als enige van de voorkant wordt afgesprongen. De schaatser moet wel aan de achterkant landen en moet dus een halve draai meer meken om goed uit te komen. Als je een 3-voudige Axel springt draai je dus 3 en een half rondje in de lucht. De schaatser springt weg van de linkervoet en leunt op de voorkant, buitenkant.

Alle schaatsers doen, om extra punten te krijgen, combinatie sprongen. Bijvoorbeeld de historische 4-Cherryflip, 3-Cherryflip, 3-Rietberger van Evgeni Plushenko bij de Russische Nationale Kampioenschappen in 2003. De beste vrouwen doen in hun lange kûr al 3-3-2 combo's. Bij het paarijden zijn er naast de synchrone sprongen naast elkaar ook de geworpen sprongen waarbij de man zijn partner als het ware de lucht inslingerd. Zeer beroemd is hierbij de 3 voudige geworpen sprong van Shue Shen en Hong Bou Zhou tijdens het WK 2004 die zo hoog ging dat Shue Shen boven de borden langs de baan uitkwam. De 16-jarige Miki Ando heeft als enige vrouw ooit een viervoudige Salchov gedaan. Behalve sprongen doen de mannen en vrouwen allerlei soorten pirouettes zoals de zitpirouette waarbij de schaatser op 1 gebogen been zit, het andere uitstrekt en verschillende houdingen aanneemt. Bijzonder mooi en goed zijn de pirouettes van de Zwitserse wereldkampioen Stephane Lambiel. En wie kent de Bielmannpirouettes van Irina Slutskaya niet?